العراق ، ثم يتحد بدجلة فيكون منهما شط العرب فينصب في بحر العمان ، و للتوراة الموجودة عناية في شأن هذا النهر و تبريكه و تقديسه و انّها من انهار الجنة ، و هذا مما يؤكد احتمال الدسّ في هذه الرواية و ما يقرب منها مضمونا ، ولو كان صحيحة مقبولة كان المراد بكون جنة الدنيا في ارمينية مثال كون نار الدنيا في برهوت ، و الجنة و النار في حفرة القبر كناية عن نحو من التعلق بها . ترجم حديث : ضريس كناسى مى گويد : پرسيدم از امام باقر ( ع ) : مردم مى گويند فرات ما از بهشت خارج مىشود . اين چگونه است در حالى كه آن از سمت مغرب مى آيد و آب چشمه ها و دره ها در آن مى ريزد - ؟ فرمود - و من مى شنيدم - : خداوند جنّتى در مغرب آفريده و آب اين فرات شما از آن خارج مىشود . و هر شامگاه روح هاى مومنين از گورهاى شان خارج شده و به طرف آن جنّت مى روند بر ميوه هاى آن مى نشينند و مى خورند برخوردار مى شوند و در آن جا با همديگر ملاقات كرده و انس مى گيرند . وقتى كه فجر طلوع كرد ، به طور دسته جمعى از آن جا رفته و در هوا ميان آسمان و زمين قرار مى گيرند ، پرواز مى كنند مى روند و مى آيند . و هنگام طلوع خورشيد به حفره هاى خود بر مى گردند . و خداوند آتشى دارد در مشرق ، آن را آفريده براى سكونت كفّار كه شب ها از زقّوم آن مى خورند و از حميم آن مى آشامند ، وقتى كه فجر طلوع كند ، به طور دسته جمعى به صحرائى در يمن مى روند كه به آن برهوت گفته مىشود صحرائى كه از هم آتش هاى دنيا داغ تر است ، ارواح كفار در آن جا با همديگر ملاقات كرده و مؤانست مى كنند . وقتى كه شامگاه شد ، بر مى گردند بر آتش و همچنين هستند تا روز قيامت . . . ( ادامه دارد ) . ترجمه سخن علامه طباطبائى ( ره ) : فرات رود عظيمى است كه سرچشم آن در ارمنستان كه يكى از جمهورى هاى روسيه است ، مى باشد . سپس جارى مىشود بر كوه هاى